Rauw varkensvlees en ziekte van Aujeszky

[Lizzy]

DEEL 1:

De ziekte van Aujeszky is een herpes-achtig virus dat zich voordoet bij varkens. Varkens kunnen op diverse manieren andere varkens en andere dieren infecteren. Varkens brengen die ziekte op elkaar over door direct contact. Veel biggen sterven aan deze ziekte, maar de volwassen varkens blijven in leven. Door direct contact kan het virus ook overgebracht worden op andere dieren zoals koeien, schapen, geiten, honden en katten. Deze dieren gaan altijd dood wanneer ze besmet zijn geraakt met dit virus. Honden en katten kunnen ook besmet raken door het eten van rauw en besmet varkensvlees. Vroeger waren de symptomen van een besmette hond of kat duidelijk. Het dier krabde zich letterlijk dood en stierf vaak door uitputting. Vandaar dat de ziekte ook wel Pseudo Rabies wordt genoemd. Vandaag de dag zijn de symptomen veranderd. Honden en katten lijken te lijden aan een griepje, maar komen helaas binnen 24-36 uur te overlijden. Er is geen genezing mogelijk.

Honden, katten, koeien, schapen, etc. worden daarom wel "dead end host" genoemd. Zij kunnen de ziekte niet overdragen aan andere dieren en sterven altijd aan deze ziekte.

In Nederland komen gevallen van Aujeszky bij varkens nog maar nauwelijks voor. Dit is te danken aan het vaccinatie beleid. Nederland heeft op dit moment Aujeszky status 9, maar men hoopt de hoogte status (10) te krijgen. Dat houdt wel in dat Nederland zijn varkens niet meer mag enten. Wetenschappers en dierenartsen staan doodsangsten uit voor het moment dat Nederland stopt met vaccineren. Men is bang dat we weer veelvuldig uitbraken zullen zien nadat we gestopt zijn met vaccineren.

Veel Europese landen hebben de ziekte van Aujeszky totaal nog niet onder controle. In Duitseland vinden er nog steeds (in sommige delen) uitbraken plaats, maar ook in Belgie, Frankrijk, Italie en Spanje komen er regelmatig gevallen van Aujeszky voor (in Nederland nog sporadisch). Is daarmee het gevaar geweken om honden in Nederland te voeren met rauw varkensvlees? In mijn ogen niet. Voor varkensvlees is het namelijk niet verplicht te vermelden waar het vlees vandaan komt. Je kunt dus net zo makkelijk een stuk vlees uit een besmet gedeelte van Duitseland of Italie aan je hond/kat voeren. Want, varkens die besmet zijn met dit virus, komen wel in de menselijke voedselketen terecht. De reden is omdat Aujeszky totaal onschadelijk is voor mensen.

Er mensen die vinden dat onze honden/katten zonder risico gevoerd kunnen worden met rauw varkensvlees. Ik sta hier niet achter. Het risico is misschien klein, maar gezien het feit dat een besmette hond/kat niet te redden is, vind ik het zeer onverstandig rauw varkensvlees te voeren. Met name omdat er keus is uit zoveel andere vleessoorten waarbij men dit risico niet loopt.

Onlang heb ik zelf een klein onderzoek naar Aujeszky gedaan en de volgende instanties gesproken. Hier volgen instanties en hun uitspraken:

Bij de PVE zeggen ze :
Nederland is momenteel vrij van de ziekte van Aujeszky als gevolg van een verplicht vaccinatie programma. Varkenshouders kunnen onder strenge voorwaarden een ontheffing van die vaccinatieplicht krijgen. Ze moeten dan o.a. wel hun varkens regelmatig controleren (bloedonderzoek) of ze toch niet de ziekte hebben. Ook moeten ze extra maatregelen nemen om te voorkomen dat ze ziektekiemen op hun bedrijf krijgen. Mocht in Nederland de ziekte van Aujeszky toch uitbreken, dan worden de varkens niet zoals bij de MKZ en varkenspest geruimd. De zieke dieren worden geslacht en varkens op nabije bedrijven die een ontheffing van de vaccinatieplicht hebben, moeten weer vaccineren. Met het vlees van de zieke dieren is niets mis.
 
Algemeen: Aujeszky is een specifieke varkensziekte, maar er zijn helaas wel een aantal andere diersoorten die besmet kunnen raken. Het gaat dan om intensief contact tussen levende dieren (bijvoorbeeld door huisvesting in dezelfde stal als klinisch zieke varkens) of door het eten van zeer besmettelijk rauw materiaal van zieke varkens. In de toegestuurde teksten staan daar voorbeelden van, in het verleden zijn er wel boerderijhonden en -katten ten gevolge van Aujeszky gestorven.

Specifiek: Het is ons ook bekend dat er wel eens honden besmet geraakt zijn door het eten van strotjes (rauw) van besmette varkens (daarin zitten de tonsillen die het virus kunnen bevatten). Niet bekend is dat er ooit besmettingen zijn opgetreden door het eten van (spier)vlees van varkens (of andere diersoorten) door honden of katten. Een contact besmetting bij de slager tussen vlees van verschillende diersoorten is geen relevante mogelijkheid om Aujeszky over te dragen.

Bij de CIDC zeggen ze dus dat bemet varkensvlees rundvlees kan besmetten. Men stelt ook dat een besmet rund of schaap (uit andere landen als Nederland) hier gewoon in de winkel komt te liggen daar Aujeszky niet schadelijk is voor mensen.

Bij de RVV zeggen ze dat zelfde en ook schrijven ze dat kopvlees van rund gevaarlijk is, wanneer deze met Aujeszky besmet is. Men suggereerde hier zelfs dat ik levensgevaarlijk bezig was met het geven van rauw vlees en dat ik Russisch roulet aan het spelen was.....

[Lizzy]

DEEL 2:

Bij de gezondheidsdienst dieren zeggen ze dat alleen (besmet) varkensvlees gevaarlijk is en dat het virus niet "over kan springen" op een ander vleessoort.

Een Amerikaans Swine Expert heeft geschreven dat het virus wel over kan springen van varkensvlees naar andere vleessoorten.

Nic DHont schrijft dat ieder vlees dat in aanraking is geweest met besmet varkensvlees, een gevaar vormt. Hij suggereert zelfs dat je NOOIT vlees van de slager aan de hond mag geven. Want, het mes of de hand van de slager kan het virus van het ene stuk vlees op het andere laten verspreiden.

Als je op Internet een search doet naar Aujeszky of Pseudorabies, dan kom je dit soort kreten tegen:

"The virus normally does not survive outside of the host animal for extended periods. However, the virus can remain viable for several days (up to 7) in ideal conditions. The virus is unstable outside of the animal body and survival of the virus in the environment is dependent on temperature, humidity, and pH. The virus is very susceptible to pH levels below 4 and above 9 and temperatures slightly below freezing. Survival of the virus in infectious dosages outside the animal host is likely to be very limited, thus nose to nose contact is the primary means of transmission".

En (van de dierendokter):

"Ziekte van Aujeszky

De ziekte van Aujeszky wordt overgebracht via ongekookt vlees. Varkens en in mindere mate koeien kunnen besmet zijn met het virus. Bij de vleeskeuring wordt niet gelet op de symptomen van deze ziekte. Het virus is niet besmettelijk voor de mens. Als honden en katten dat vlees eten, krijgen ze het virus binnen. Het virus gaat naar de hersenen en vermeerdert zich daar.

Vroeger waren de symptomen zeer kenmerkend. De dieren kregen een ondraaglijke jeuk, die zo erg was dat de poten tot op het bot kaal gebeten werden. De dieren stierven aan uitputting door het krabben en bijten. Het virus heeft zich veranderd. Meestal wordt een gedragsverandering gezien. Vrolijke, uitgelaten dieren worden sloom; rustige dieren worden vreselijk opgewonden. Daarna worden ze algemeen ziek, de hersenen functioneren steeds minder en het dier sterft na enige dagen. Er zijn zelfs gevallen van sterfte na slechts twee tot drie dagen na besmetting bekend. Tegen de ziekte van Aujeszky is dus geen therapie.

De ziekte is te voorkomen door de hond en de kat geen ongekookt vlees te geven: het virus sterft snel bij hogere temperatuur. Honden en katten die in contact komen met levende varkens kunnen geënt worden met een dode entstof tegen ziekte van Aujeszky. De bescherming is echter niet honderd procent".

En:

"De overdracht van het virus is nog steeds onvoldoende bekend. De meeste honden krijgen het virus door het eten van varkensslachtafvallen (strotjes), terwijl ook runderslachtafvallen wel eens besmet blijken. Sommige honden krijgen het virus op een andere wijze binnen, bijvoorbeeld door toegang te hebben tot een varkensstal.
Een therapie is onbekend. Specifieke vaccins voor honden zijn er ook niet. Vaccins gericht op varkens geven wel enige bescherming, maar moeten iedere paar maanden worden toegediend. De enige preventie bestaat uit het voorkomen, dat de hond in een varkensstal komt en dat de hond varkensslachtafval kan eten. Na verhitting (bijvoorbeeld een kwartier koken) is het virus in varkensslachtafvallen vernietigd en levert geen gevaar meer op voor de hond.
Overigens worden varkens thans intensief gevaccineerd in de hoop het veld-virus geen kans te geven tot besmetting. Indien deze aanpak slaagt, zal Nederland over enkele jaren vrij van het Aujeszky virus verklaard kunnen worden, waarna in principe ook honden geen gevaar meer lopen".

>>>

Moraal van het verhaal? De diverse instanties weten het ook niet hoe het precies zit met het overbrengen van het virus. Aangezien meer instanties vrezen dat Aujeszky wel degelijk overgebracht kan worden via het eten van besmet varkensvlees, raad ik iedereen af rauw varkensvlees te geven. Met status 10 in Nederland hoeft men niet blij te zijn. De kans dat Aujeszky dan weer JUIST de kop op zal duiken is niet ondenkbaar. Overigens denk ik zelf dat de kans dat varkensvlees ander vlees besmet bij de slager te verwaarlozen is. Maar goed, ook dAAr zijn de meningen over verdeeld (zie boven). Ik denk zelf dat het aantal Aujeszky gevallen in NL te klein is om een reeel gevaar te zijn, ook al ZOU het al "over kunnen springen".

Natuurlijk is iedereen vrij om te voeren wat hij/zij denkt dat goed is. Ik vind alleen dat de beslissing om wel of geen varkensvlees te voeren gebaseerd moet zijn op een welovenwogen beslissing. Ik hoop dat bovenstaande daaraan een bijdrage kan leveren.

Met vriendelijke groeten, Lizzy    

[Lizzy]

Dit deel over Aujeszky is geschreven door Eva Leerdam, Chooky, op Woensdag, Mei 14, 2003 - 06:20 pm:

Dit bericht komt van de GD (Gezondheidsdienst voor dieren) en is van recente datum. Het is het eerste wat mijn hernieuwde onderzoek oplevert. Hier komt naar boven wat die 9-status eigenlijk is. En dat inmiddels het aantal positieve gevallen (met aujeszky besmette monsters, per controle worden zo'n 60 monsters per veestapel genomen) onder de 0,01% ligt (1 op
10000 monsters) ligt. Maar er zijn er nog steeds. Ook wordt er toegegeven (als je goed leest) dat onder die 1 op 10000 monsters ook monsters zitten van oudere dieren die bij eerdere steekproeven gemist zijn. Er is dus nog steeds een risico. Het is dan wel een heel klein risico, maar het bestaat wel. Het is de keuze van ieder voor zich om dat risico wel of niet te nemen.
Nu moet ik nog onderzoeken waar het vlees wat wij kopen in de supermarkt eigenlijk vandaan komt. Komt dit uit Nederland? Of importeren wij ook varkensvlees bijvoorbeeld uit Belgie?
groetjes Eva


Stand van zaken Aujeszky-vrij certificering
Sinds 1995 zijn in de georganiseerde bestrijding van de ziekte van Aujeszky enkel zogenaamde gE-negatieve vaccins toegestaan. Met die vaccins is het mogelijk om onderscheid te maken tussen geënte varkens en varkens die met het veldvirus besmet waren. Nu komt het doel, een Aujeszky-vrij Nederland, in zicht. Het percentage monsters dat positief is voor de ziekte is al geruime tijd minder dan 0,01 procent.

Bestrijding ziekte van Aujeszky
Vooral de wat jongere varkenshouders zullen zich nauwelijks nog een voorstelling kunnen maken van de ziekte van Aujeszky. De
dramatische uitbraken in de zeventiger jaren zijn grotendeels aan hen voorbij gegaan of al weer bijna vergeten. Na ruim een decennium wat aangemodderd te hebben met enigzins ongestructureerd enten, begon de landelijke bestrijding eigenlijk al in 1989. Vanaf dat moment waren alleen markervaccins nog toegestaan en konden gevaccineerde en besmette dieren via eenvoudig bloedonderzoek van elkaar worden onderscheiden. In 1993 kwam het bestrijdingsprogramma pas echt op gang met
een voorgeschreven entschema en slechts enkele toegelaten entstoffen. Sindsdien is het snel gegaan.

Besmettingsniveau
Van een varkensstapel waarin bij aanvang tientallen procenten besmet was, werd begin 1998 de mijlpaal van 1% doorbroken. Inmiddels zitten we zelfs al geruime tijd een stuk onder de 0,01% (zie grafiek). De enkele positieve monsters die begin 2001 nog zijn
ontdekt (tussen de 3 en 30 per maand) zijn voor een belangrijk deel toe te schrijven aan een paar zogenaamde hoogprevalente
bedrijven: bedrijven met een hoog percentage positieve zeugen. Hier zitten bedrijven bij die het niet zo nauw hebben genomen met de bestrijding van de ziekte of, meestal door fouten in het vaccinatieschema, opnieuw besmet zijn geraakt.
De positieve monsters die dan nog overblijven, zijn vrijwel altijd van wat oudere zeugen. Die zijn waarschijnlijk al langer geleden besmet geraakt, maar gemist bij eerdere steekproeven. Recente infecties zijn dus nog veel zeldzamer dan het lage aantal positieve dieren al doet vermoeden.

Certificering
Het aantal varkensbedrijven in Nederland bedroeg halverwege 2001 zo’n 12.900. Dit zijn bedrijven die deelnemen aan de
RBD-regeling, die verplicht is voor alle varkenshouders, behalve
hobbyvarkenshouders. In november 2002 waren 49 bedrijven hiervan niet in het bezit van het Aujeszky-vrij certificaat. Verreweg de meeste hiervan waren niet gecertificeerd vanwege een administratieve reden. Voorbeelden hiervan zijn: certificaat nog niet aangevraagd, blokkade vanwege onvoldoende vaccineren of aanvoer van een niet-gecertificeerd bedrijf.

Artikel 9-status
Halverwege 2001 had Nederland nog de laagste status in de EU. Een stapje hoger zou de zogenaamde artikel 9-status zijn. Dat is
een erkenning dat het land een door de EU geaccepteerd bestrijdingsprogramma uitvoert. Hierbij is vaccinatie met een markervaccin toegestaan. Per 1-1-2002 is de artikel 9-status aan Nederland verleend. Vanwege de aanstaande artikel 10-status voor heel Duitsland is de artikel 9-status onontbeerlijk, export naar Duitsland zou anders niet meer mogelijk zijn.

Stoppen met vaccineren
De discussie over het volledig stoppen met vaccineren is nog druk gaande. Zeker in het begin zal een intensieve controle plaatsvinden in de gebieden waar het vaccineren wordt gestopt. Voorlopig worden alleen ontheffingen afgegeven i.v.m. export naar artikel 10-gebieden. De snelheid waarmee vervolgstappen worden gezet en de volgorde waarin, zullen afhankelijk zijn van de ervaringen die deze controle oplevert. Te snel te grote stappen nemen kan immers het werk van jaren teniet doen en dat is duidelijk niet de bedoeling.

Artikel 10-status
Het uiteindelijke doel van de Aujeszky-bestrijding is altijd de
artikel-10-status geweest. Dat is de hoogst mogelijke status waarbij een land volledig vrij is van de ziekte en er dus ook niet meer gevaccineerd wordt. Behalve uitgebreidere exportmogelijkheden, voor Nederland altijd erg belangrijk geweest, is een tweede voordeel het wegvallen van de kosten van de vaccinatie. Daartegenover staan echter ook risico’s. Door het wegvallen van de bescherming van de vaccinatie kan elk
virusdeeltje dat ons land binnenkomt het begin zijn van een nieuwe epidemie.
Varkenspest en mond- en klauwzeer hebben duidelijk gemaakt dat deze risico’s reëel zijn. Alle voor- en nadelen en eventuele gevolgen worden nog eens nadrukkelijk bekeken door alle betrokken partijen. De Europese opstelling ten aanzien van een
non-vaccinatiebeleid zal daarin een essentiële rol spelen.

Nederland ook naar artikel 10?
De GD stelt zich op het standpunt dat bij de aanvraag van de artikel 10-status voor de Ziekte van Aujeszky voor Nederland in Brussel de volgende zaken doorslaggevend zijn in de discussie hierover:


*   Allereerst moet het gebruik van markervaccins worden toegestaan, zodat eventuele uitbraken snel kunnen worden ingedamd.
*   Daarnaast moet de humane consumptie van gevaccineerde varkens zijn toegestaan. De vaccins tegen de Ziekte van Aujeszky hebben immers hun effectiviteit in de afgelopen jaren bewezen en bovendien is vlees van gevaccineerde of zelfs besmette varkens
geschikt voor consumptie.
*   Naast deze twee randvoorwaarden moeten ook voorzieningen worden getroffen die insleep van Aujeszky uit buurlanden met een
lagere status voorkomen. Te denken valt aan vaccinatie van gebieden langs de grens, met name de Belgische.

[Lizzy]

Ook wel interessant is dit:

Controle op Aujeszky gecombineerd met blaasjesziekte:
De controle op de Ziekte van Aujeszky wordt gecombineerd met die op blaasjesziekte. Het aantal te nemen monsters is afhankelijk van het aantal en de categorie dieren op het bedrijf.
De reden voor de versoepeling is de succesvolle bestrijding van de ziekte tot nu toe. Zeugenbedrijven hoeven nu maximaal 12 monsters in te sturen. Voorheen was er geen limiet en moesten zeugenbedrijven groter dan 240 dieren altijd 5 % van het aantal dieren bemonsteren. Zijn er meer dan 240 dieren op het bedrijf aanwezig, waarvan minder dan 25 % vleesvarkens, dan hoeven die vleesvarkens niet bemonsterd te worden.
Fokkers sturen maximaal 20 monsters in. De monsters moeten afkomstig zijn van vijf varkens per afdeling, met een maximum van vier afdelingen. Dat waren voorheen zes afdelingen. Voor vleesvarkens en opfokzeugen op het eigen bedrijf verandert er niets. Het maximum aantal monsters blijft 12.

Bedrijven met twee categorieën dieren hoeven maximaal 20 monsters in te sturen, bedrijven met drie categorieën maximaal 24. Het is een optelsom van het aantal monsters per diercategorie. Komt dat aantal boven het maximum uit, dan moeten eerst 12 vleesvarkens worden getapt en daarna de andere dieren naar rato. Voorheen was het maximum aantal monsters 30. De Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) verwacht deze week meer informatie te kunnen geven, zie daarvoor de internetsite van de GD

Bron: www.zibb.nl

en:

Vanwege het succesvolle bestrijdingsprogramma is in overleg met de varkenssector het controle-onderzoek voor de Aujeszky-vrij certificering versoepeld en is de verordening aangepast.

Voor de bewaking van het Aujeszky-vrij certificaat vindt op elk varkensbedrijf eenmaal in de vier maanden bloedonderzoek plaats. Dit wordt gecombineerd met het onderzoek op blaasjesziekte. Voor zeugen-, opfok- en combinatiebedrijven wordt het aantal te onderzoeken monsters verlaagd. De kosten voor bloedonderzoek nemen hierdoor af.

De regeling treedt op 27 september 2004 in werking. Vanaf die datum wordt de erkenningsperiode verlengd op basis van de nieuwe bemonsteringsaantallen. Daarom is het vanaf heden mogelijk om minder monsters in te sturen.

Bron: http://www.gdvdieren.nl/ = Gezondheidsdienst voor Dieren

en:

08-OKT-2004 / Artikel 10-status Aujeszky in zicht?
In Nederland is in de laatste vijf jaar geen uitbraak van Aujeszky meer geweest. Bestrijding is, tot op heden, succesvol gebleken. De vraag is nu, was het succesvol genoeg om een overstap te maken naar de artikel 10-status?  

Bron: gezondheidsdienst voor dieren

en:

Verwachting:
Gezien de aard van het Aujeszky-virus is het noodzakelijk dat bovengenoemde voorwaarden geregeld zijn. Uit studies en ervaringen in het verleden blijkt namelijk dat het virus zich, in een situatie waarbij niet meer gevaccineerd wordt in Nederland, razendsnel door de varkenspopulatie kan verspreiden. Het PVV werkt momenteel aan een bestrijdingsplan en een programma voor de bewaking van Aujeszky in Nederland. Voor de verdere uitwerking van het bestrijdingsplan is de deelname en de medewerking van de overheid noodzakelijk. De GD verwacht dat in 2005 wordt gestopt met vaccineren en in 2006 de artikel 10-status wordt behaald. Voordat het zover is, moeten nog wel enkele zaken geregeld worden om de exportpositie van Nederland veilig te stellen.

Bron: gezondheidsdienst voor dieren
 
en:

Over Aujeszky in Belgie:
Uit een overzicht van de Belgische overheid najaar 2003 blijkt dat alleen in het kerngebied van West- en Oost-Vlaanderen nog besmette bedrijven voorkomen: 68 zeugenbedrijven en rond de 200 vleesvarkensbedrijven. Op een twintigtal van de zeugenbedrijven is sprake van herhaald optredende viruscirculatie. Hierbij wordt geconstateerd dat vooral buurtinfecties een rol spelen. Gezien de varkensdichtheid is dit ook aannemelijk, ruim 60 procent van de Belgische varkensstapel ligt in dit gebied. In de Belgische provincies die langs de Nederlandse grens liggen, zijn geen besmette bedrijven meer aanwezig.
In de tabel hieronder is aangegeven hoe groot het aantal bedrijven is dat beschikt over het Aujeszky-vrij Certificaat. Dit zijn bedrijven met een A3- of A4- statuut. Het A3-statuut houdt in dat nog gevaccineerd wordt, het A4-statuut houdt in dat geen vaccinatie meer wordt toegepast. Aangegeven is ook hoe de percentages voor heel België in 2000 waren.

Bloedonderzoek:
De aantallen bloedmonsters die genomen moeten worden om de Aujeszky-vrij-status te behalen of te
behouden, zijn nagenoeg gelijk aan de aantallen die in Nederland gehanteerd worden. In 2002 zijn in totaal 559.882 monsters verzameld: hiervan was 1,2 procent gE-positief. Dit percentage komt overeen met de situatie in januari 1998 in Nederland. Ruim 90 procent van de positieve monsters was uit Oost-en West-Vlaanderen. In 2001 waren deze aantallen: 726.738 monsters,waarvan 2,6 procent gE-positief.

Vervolg:
Om het doel, alle bedrijven gecertificeerd voor het eind van 2003, te halen, zal de Belgische overheid extra maatregelen nemen voor bedrijven die geen vorderingen maken in het behalen van de Aujeszky-vrij-status. Eén van de maatregelen is het opleggen van afvoerbeperkingen aan niet-gecertificeerde bedrijven. Ook zal strakkere controle op de uitvoering van de verplichte vaccinatie worden ingevoerd. Probleembedrijven waar nog viruscirculatie plaatsvindt, zullen bovendien door een onafhankelijke dierenarts worden begeleid. België streeft nog niet naar de artikel 10-status. De Belgische varkenshouderij is vooral gericht op de export van vleesvarkens en niet van vleesbiggen.

Bron: gezondheidsdienst voor dieren

[Lizzy]

08-OKT-2004  / Oorzaak Aujeszky
De Ziekte van Aujeszky wordt veroorzaakt door een virus. Er zijn diverse virustypen bekend die sterk kunnen verschillen in kwaadaardigheid en biologische eigenschappen. Waarschijnlijk bestaat er een omgekeerde relatie tussen de kwaadaardigheid van de stam en de hoeveelheid virusdeeltjes die nodig is om een besmetting tot stand te brengen. Hoe kwaadaardiger de virusstam, hoe minder virusdeeltjes er nodig zijn om een besmetting te veroorzaken. Het virus bevat meerdere glycoproteïnen (bouwstenen). Een bekend glycoproteïne is het gE. Dit glycoproteïne wordt gebruikt om onderscheid te maken tussen het vaccinvirus en het veldvirus. Is het gE eruit geknipt, zoals bij het vaccinvirus, dan spreken we van gE-negatief. Alle veldvirussen bevatten het stukje gE, daarom noemen we deze gE-positief.
Het virus kan buiten het varken niet lang overleven. Het virus wordt geïnactiveerd door de meeste ontsmettingsmiddelen, direct zonlicht en door droogte. Het virus kan lang overleven in het varken en in varkensproducten.
Besmette dieren scheiden het virus uit via de ademhaling, neusslijm en speeksel, melk, geslachtsapparaat en sperma. Het virus wordt opgenomen via het ademhalingsapparaat, soms via de darmen of baarmoeder. Het virus kan lang overleven in ongekookt slachtafval. Meestal stopt de virusuitscheiding 2 tot 3 weken na de infectie. Het vermoeden bestaat dat na infectie nagenoeg alle varkens drager worden, maar in hoeverre deze dragers weer virus uitscheiden is niet bekend.

Besmettingsroute
Binnen bedrijven
Besmettingen binnen het bedrijf vinden in hoofdzaak plaats door verplaatsing van besmette varkens en door versleep van het virus aan handen, kleding, materialen en dergelijke. Ook verspreiding via de lucht is mogelijk.

Tussen bedrijven
De meeste kans op besmetting vindt plaats door de aankoop van besmette varkens. Daarnaast kan het virus meerdere kilometers via de lucht worden verspreid en wordt het virus verspreid via transportmiddelen, mensen, voorwerpen en dergelijke.

Schade
De kans dat een bedrijf waar tegen Ziekte van Aujeszky wordt gevaccineerd, met het Aujeszky-virus wordt besmet, is klein. Niet-vaccinerende bedrijven lopen meer risico. Indien de ziekte op een niet-vaccinerend bedrijf uitbreekt zal de schade bestaan uit:

de bovengenoemde klinische verschijnselen;
het niet kunnen verkopen van gespeende biggen en vleesvarkens, als gevolg van het hebben van een rode RBD-sticker;
het bedrijf zal weer de Ziekte van Aujeszky-vrij-status moeten verwerven. Hiertoe zullen alle zeugen en een steekproef uit de vlees- en opfokvarkens moeten worden onderzocht. Alle besmette varkens moeten worden geruimd. Daarnaast zal via steekproeven de vrij-status moeten worden bewezen.

Gevolgen voor andere diersoorten en de mens
Runderen, honden en katten kunnen na infectie ziekteverschijnselen vertonen. Hierbij kan sterfte optreden. Indien zich uitbraken van Aujeszky voordoen, kunnen andere diersoorten en huisdieren het best gescheiden worden gehouden van varkens. Huisdieren bij voorkeur binnen houden.
Er zijn een paar onvolledig bewezen ziektegevallen bij de mens beschreven. Verschijnselen als tijdelijke jeuk aan handen, schouders en rug worden genoemd.

Bron: Gezondheidsdienst voor dieren
   
Nu het virus in de praktijk is uitgeroeid in Nederland, is begonnen met het afgeven van ontheffingen voor de vaccinatie. Ontheffingen worden afgegeven in verband de EU-eisen in geval van export van varkens naar artikel-10-gebieden. Tegelijkertijd werkt de varkenssector aan een draaiboek voor Aujeszky-uitbraken, omdat het risico op ernstige uitbraken in theorie toeneemt doordat er meer niet-vaccinerende bedrijven komen. Daarbij komt o.a. aan de orde welke maatregelen in geval van een uitbraak toegepast moeten worden op het getroffen bedrijf en de omliggende bedrijven. Uitgangspunt hierbij is dat de dieren niet zullen worden geruimd en vernietigd, maar zullen worden gevaccineerd met een merkervaccin. Na bloedtesten zullen de besmette dieren worden geslacht om als land weer Aujeszky-vrij te worden. Op deze manier wordt de gezondheid van de varkensstapel optimaal beschermd, zonder het onnodig doden en vernietigen van gezonde dieren. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de groeiende weerstand binnen de bevolking en binnen de agrarische sector tegen het beleid van "stamping out".

Bron: http://www.hollandmeat.nl/default.aspx?cid=34&lcid=nl-NL&aid=72

Voor welke soorten vlees geldt de verplichte etikettering?

De verplichte etikettering geldt voor vers en bevroren rund- en kalfsvlees. Uitzondering hierop zijn bereide rund- en kalfsvleesproducten, zoals Rundervinken en over het algemeen ook gehakt. Deze producten hoeven niet te worden geëtiketteerd".

Welke informatie moet er nu op of bij het etiket van rund- en kalfsvlees staan?:

Het land van geboorte
Het land van mesten: alle landen waar het dier volgens het dierpaspoort langer dan 30 dagen is geweest, moet op het etiket vermeld worden. Indien een dier is geboren, gehouden en geslacht in hetzelfde land, mag de oorsprong worden vermeld.
Het land waar het rund of kalf is geslacht. Dit kan Nederland zijn, maar ook bijvoorbeeld Denemarken of Duitsland.
Het erkenningnummer van de slachterij: elke slachterij heeft een officieel, uniek erkenningnummer. Dit nummer wordt uitgedrukt in een 2- tot 4-cijferige code.
Uitgesneden in: het land waar het rund of kalf verder is verwerkt. Ook hier geldt dat het land van uitsnijden Nederland kan zijn, maar ook is het mogelijk dat hier een ander land vermeld staat.
Het erkenningnummer van de uitsnijderij: elke uitsnijderij heeft een officieel, uniek erkenningnummer. Dit nummer wordt uitgedrukt in een 2- tot 4-cijferige code. Het kan voorkomen dat dit hetzelfde bedrijf is, als waar het dier is geslacht.
Referentienummer van het dier of groep dieren. Op basis van het referentienummer van het dier (of groep dieren) kan de herkomst van het rund- of kalfsvlees worden achterhaald.

Bron: Voorlichtingsburo Vlees: http://www.vlees.nl/

[Lizzy]

Ter aanvulling op deze discussie: ik heb een tijdje geleden een email gestuurd naar het voorlichtingsburo vlees en gevraagd of rauw varkensvlees veilig aan de hond gevoerd kan worden.

Deze email kreeg ik vanmorgen terug gestuurd. Ik heb toestemming gekregen deze email op Barfplaats te plaatsen, dus mijn hartelijke dank aan Hidde Rang!

===== start email ======

Beste Lizzy,

Het Voorlichtingsburau Vlees heeft je vraag (Kan ik er nu vanuit gaan dat varkensvlees dat ik koop 100% gegarandeerd vrij is van het virus Aujeszky? Altijd? Nu en in de toekomst?) ontvangen.
Ik begrijp de achtergrond van je vraag. Een hond of kat geïnfecteerd met Aujeszky; dat wil je niet op je geweten hebben.

De Ziekte van Aujeszky (ZvA) is sinds een paar jaar praktisch uit Nederland verdwenen. Praktisch betekent: in de vele duizenden tests wordt er af en toe nog een dier positief gevonden, maar dat zijn vermoedelijk fouten in de test, want heronderzoek bevestigt dat nooit. Het Aujeszkyvirus komt op dit moment dus niet in Nederland voor!
Tot nu toe blijft er nog op grote schaal geënt worden, vooral omdat de situatie in België nog niet zo goed was en herintroductie van het virus dus op de loer lag. Maar ook in België is de bestrijding succesvol en daarom is het over enige tijd (misschien) zover: we gaan stoppen met enten. Nu en dan is rauw Nederlands varkensvlees dan ook vrij van het Aujeszkyvirus, maar.......

1. Is het wel Nederlands vlees dat je koopt? Wij lezen over toenemende importen van varkensvlees (uit prijstechnische overwegingen). Varkensvlees uit landen waar de ZvA nog kan voorkomen, mag gewoon geïmporteerd worden. Bij varkensvlees is niet te zien waar het vlees vandaan komt: het EU-keurmerk op de verpakking betreft het bedrijf die de laatste handeling verrichtte: verpakken/uitsnijden. Uitzondering: van vlees met het IKB-vleeskeurmerk is zeker dat het uit Nederland stamt. Heb je er direct nog wat extra waarborgen t.a.v. voedselveiligheid, hygiëne en dierenwelzijn bij (zie: www.vlees.nl, onder keurmerk/log). Daar staan ook nog wat kleinere initiatieven die indirect NL-herkomst garanderen.

2. Blijft Nederland wel vrij van de ZvA? Helaas leert de ervaring bij varkenspest en mond- en klauwzeer: herintroductie is mogelijk. De bedoeling is dat er bij een uitbraak onmiddellijk geënt gaat worden, om verspreiding (en het doden van dieren) zoveel mogelijk te voorkomen. Maar in zulke gevallen kan er al vlees met virus in de winkel zijn gekomen. Er is geen gevaar voor de gezondheid van de mens, dus er worden geen grote terughaalacties opgestart. Geen 100% zekerheid dus voor de toekomst. De hygiëne in de varkenshouderij staat overigens op zo'n hoog peil, dat besmetting beperkt zal blijven. In 2001 is dan ook geen enkel varkensbedrijf besmet met mond- en klauwzeer. En de varkenspest is ook al weer zeven jaar geleden. En als er dan ZvA uitbreekt, zal de kans erg klein zijn dat jij net vlees met virus treft. Een "erg kleine" kans, maar 100% zekerheid is er dus niet!

Het spijt mij dat ik je geen zekerheid kan verschaffen. Echt, honderd procent zekerheid krijg je nergens! Maar staar je niet blind op die 100%. Duizenden doden in het verkeer houden je niet af van autorijden of fietsen, honderden doden in het huishouden houden je niet af van het beklimmen van een keukentrapje. Waarom zou dan een mogelijke herintroductie van de ZvA je weerhouden van het voeren van vers vlees? Doe als in het verkeer en in het huishouden: wees alert, maar laat een angst voor "wat er zou kunnen gebeuren" je niet leiden.

Alert zijn betekent hier: zorg dat je zeker weet dat het varkensvlees Nederlands is en stop met het voeren van varkensvlees als er berichten zijn over Aujeszky in Nederland.

Maar als je 100% zekerheid wil: begin er niet aan.

Met vriendelijke groeten,
Hidde Rang
Informatie-coördinator
Voorlichtingsbureau Vlees

======== einde email ===========


Voor de mensen die denken dat er in Europa geen uitbraken van Aujeszky meer zijn: deze site geeft aan in welke jaren voor het laatst een uitbraak is geweest:

http://www.defra.gov.uk//animalh/diseases/notifiable/disease/aujeszkys-stats.htm

(zo was er in Frankrijk in 2004 nog een uitbraak).

En zo sterven dan ook wel honden en katten aan zo'n uitbraak:

"1995 Jun 3;136(22):555-557
An outbreak of Aujeszky's disease occurred in a flock of 160 ewes which had been shorn and housed adjacent to pigs which were excreting Aujeszky's disease virus. The 29 affected sheep developed either the classical 'mad itch' signs associated with Aujeszky's disease in ruminants or signs of encephalitis. Aujeszky's disease virus was isolated from the central nervous system of the affected ewes. Five farm cats also became ill and died. Histological lesions of viral encephalitis were observed in one of the cats and Aujeszky's disease virus was isolated from its brain"

en beren schijnen ook zeer gevoelig te zijn:

"1997 Jul;33(3):632-634
An epizootic of Aujeszky's disease (pseudorabies) in four captive European brown bears (Ursus arctos) in November 1994, in the Val di Non, Trentino Region, Italy, was linked to consumption of raw pork. Affected animals had severe pruritus resulting in self-mutilation, and all four died within 24 hr after onset of clinical signs. Aujeszky's disease virus was isolated on first passage from the brain and was characterized by means of restriction endonuclease analysis. Based on these data, we believe that bears are extremely susceptible to the disease, and that wildlife managers should consider pseudorabies as a potential risk for the captive and wild bear populations"

Bron: http://www.mad-cow.org/boeuf.html#Differential

en

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=7676579&dopt=Abstract

[Lizzy]

http://www.oie.int/hs2/sit_mald_freq_pl.asp?c_cont=4&c_mald=21

[Lizzy]

ZIEKTE VAN AUJESZKY; GEVAAR VOOR HOND EN KAT?


Drs. Amanda van Grondelle, dierenarts, verbonden aan WHG Westerhuis Kliniek voor Gezelschapsdieren, Dalwagen 29c, 6669 CA Dodewaard; T 0488-410040; www.whgdierenartsen.nl

N.B.
Onze hand-outs worden vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

INLEIDING
We zijn de afgelopen jaren geconfronteerd geweest met het uitbreken van een scala aan besmettelijke dierziekten in de veehouderij. Denk maar eens aan de Varkenspest, de Vogelgriep en inmiddels weer wat langer geleden een uitbraak van Mond en Klauwzeer. Hierbij vielen in alle gelederen slachtoffers. Natuurlijk in eerste instantie bij de zieke dieren die besmet waren en de dieren die op hetzelfde bedrijf gehouden werden als de besmette dieren, maar ook bij de veehouders, de hobby veehouders en de menselijke slachtoffers van een infectie. Al deze uitbraken hadden verstrekkende gevolgen; op het gebied van gezondheid, welzijn van mens en dier en op het financiële vlak.

Heftige discussies laaiden op: wel of niet preventief ruimen,  maar vooral ook wel of niet vaccineren? En: hoe kunnen we vooral in dichtbevolkte gebieden, met veel transport van vee in de toekomst de schade beperken of zelfs voorkomen?

VACCINATIE PROGRAMMA’S
Veel besmettelijke ziekten bij vee (en overigens ook bij mensen en huisdieren) zijn in het verleden zeer goed onder controle gekregen door routinematig en zelfs verplicht te vaccineren. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor de Ziekte van Aujeszky bij varkens. Er is echter heden ten dage een discussie gaande om te stoppen met dit verplichte vaccinatieprogramma. Sterker nog: er zijn al boeren geweest, die weigeren om hun varkens nog langer te vaccineren tegen deze ziekte. Omdat Nederland net als de omringende landen al 5 jaar Aujeszky vrij is.

Maar de Ziekte van Aujeszky is niet alleen besmettelijk voor varkens, het is ook besmettelijk voor runderen, schapen, honden en katten. Een besmetting met dit virus leidt bij deze dieren tot een zeer heftig ziektebeeld en uiteindelijk onherroepelijk tot de dood.

Toch gaan er geluiden op binnen de veehouderij, bij het ministerie van landbouw en in Brussel om te stoppen met vaccineren tegen deze ziekte. Waarschijnlijk is de belangrijkste drijfveer geld. Stoppen met enten levert de sector een besparing op van ongeveer 16 miljoen euro. Maar misschien is het ook wel een sneaky actie van de regering om de Nederlandse varkensstapel op ‘natuurlijke wijze’ in te krimpen?

SYMPTOMEN
Varkens die niet gevaccineerd zijn kunnen van verschillende symptomen last hebben. Koorts, hoesten en andere longproblemen komen het meeste voor. Een soort griepachtig beeld dus. Hoe jonger de varkens, hoe heftiger het ziektebeeld. Hele jonge biggen kunnen stuipen krijgen en ook dood gaan aan de ziekte. Drachtige zeugen kunnen aborteren.

Andere dieren dan varkens, zoals runderen, schapen, honden en katten, sterven altijd aan een besmetting met het virus. De verschijnselen lijken een beetje op de verschijnselen van hondsdolheid (rabiës) en daarom wordt de ziekte ook wel pseudo-rabiës genoemd. Ze krijgen een afschuwelijke jeuk en gaan heftig speekselen.



Vervolgens ontstaan er neurologische verschijnselen zoals coördinatiestoornissen, verminderd bewustzijn of slaapzucht tot coma toe of epileptiforme aanvallen. Ook koorts, benauwdheid en braken kan optreden. De dood is zoals gezegd onafwendbaar en vaak zeer plotseling. Soms krijgt het dier niet eens de kans om ziek te worden en sterft zeer acuut. De meest kenmerkende en duidelijkst herkenbare verschijnselen van deze ziekte bij honden en katten zijn in ieder geval de intense jeuk, de overmatige speekselvloed de neurologische afwijkingen.

GEVAAR IN DE TOEKOMST?
Bovenstaand klinisch beeld en verloop van deze ziekte is dermate ernstig en dramatisch, dat er ons inziens reden genoeg is voor bezorgdheid in het geval dat het vaccinatie programma stopt. Een hond of kat loopt het grootste risico op een eventuele besmetting met het virus via direct contact met varkens, of door het eten van rauw en besmet varkensvlees. Ook het eten van geïnfecteerde ratten kan een besmetting veroorzaken.

Bij een uitbraak van de ziekte in epidemische vorm (hetgeen kan gaan gebeuren als er niet meer gevaccineerd wordt!!) is een besmetting echter ook heel goed mogelijk via indirecte contacten, dus door besmette vervoermiddelen, door personen, dieren of voorwerpen die met besmette dieren in aanraking zijn gekomen. Het virus kan zich, op korte afstanden, zelfs via de lucht verspreiden. Een entstof voor onze huisdieren is tot op heden niet voorhanden. Vroeger werden honden en katten wel gevaccineerd met de entstof die voor varkens op de markt was, maar eigenlijk is niet bekend hoe de effectiviteit was van deze entstof bij het gebruik bij hond of kat. En naar de (mogelijke) bijwerkingen van het gebruik van de varkens entstof bij hond en kat is geen onderzoek gedaan.

CONCLUSIES
Het stoppen met vaccineren levert een groot risico op. Ten eerste voor de varkenssector. Die zal bij een uibraak van de ziekte weer het inmiddels bij iedereen bekende rampscenario gaan meemaken: er zullen weer duizenden of zelfs miljoenen besmette dieren moeten worden afgemaakt of preventief worden geruimd. Financieel zou zo’n tegenslag mijns inziens vrijwel onoverkomelijk zijn, in een branche waar het toch al geen vetpot is.

Natuurlijk voeren de voorstanders van het stoppen met vaccineren aan, dat de ziekte in Nederland al 5 jaar niet meer voorkomt. Maar dat dachten we van Mond en Klauwzeer ook een paar jaar geleden! In een dicht bevolkt gebied als Europa met de intensieve veehouderij van heden ten dage (veel dieren bij elkaar op een klein oppervlak, veel transport) is een epidemie zo uitgebroken!

Ten tweede lopen dus vele andere diersoorten (voor de mens is het virus overigens niet gevaarlijk) ernstig gevaar bij een uitbraak van de zieke van Aujeszky. Zoals reeds eerder gezegd: we moeten beseffen dat deze ziekte voor runderen, schapen, honden en katten altijd dodelijk is! En er is momenteel noch een goede entstof voor deze diersoorten voorhanden, noch een behandeling.

Hopelijk is de minister van Landbouw verstandig en blijft het vaccinatieprogramma voor varkens verplicht. Wordt de fout gemaakt om het vaccinatieprogramma te stoppen, dan zal er hard gewerkt moeten worden aan de ontwikkeling van een goede entstof voor in ieder geval onze honden en katten!

Bron: http://www.whgdierenartsen.nl/html/docdb.asp?id=304

(toestemming is aangevraagd)